Dilde Doğru Bildiğimiz Yanlışlar: “Galat-ı Meşhurlar”

08-07-2018 1646 Yorum yok. Yorum Ekle

Bir milletin var olması en önemlisi de ayakta kalabilmesi için gerekli olan en önemli unsur dildir. Dile sahip çıkılmadığı takdirde millet de benliğini kaybeder aynı zamanda başka dillere bağımlı bir şekilde yaşar.

Türkçe, geniş bir sözcük hazinesine sahip ve doğru kullanıldığında etkileyici olan bir dildir. Ne yazık ki dili nasıl kullanması gerektiğini bilmiyoruz. Aslında hemen hepimiz bu hataları yapabilmekteyiz.  Etrafa bakıldığında günlük hayatımızdan da örnek verebileceğimiz türden yanlışlar, yabancı kelimeler hayatımıza girmiş durumda. Sosyal medya dili, tabelalarda kullanılan dil, okullarda verilen Türkçe eğitimleri incelendiğinde de bu durum görülebilir.

Konuşmada ve yazmada dilimizi doğru kullanmak kültürümüzü geleceğe aktarmak için çok önemli. Konuşurken, yazıp çizerken, Türkçe sözcükler kullanmak önemlidir. Ancak dilimize yerleşmiş, anlamları ve kullanımları bilinen sözcükleri de dilimizden çıkarmaya çalışmak yanlıştır. Yapmamız gereken dilimize bundan sonra yabancı sözcük sokmamaktır. Dilimizi kirletmek yerine, hangi dilden sözcük alıyorsak o dili öğrenip dili iyi kullanmak önemli bir meziyettir aslında. Bizi millet yapan vasıflardan en önemlisi olan dilimizi kaybetmek istemiyorsak dili doğru kullanalım. Dilin temizlenmesi ve yanlış kullanımların düzeltilmesi uzun ve zorlu bir süreç olsa da başarılmayacak bir iş değildir. Yeter ki istensin.

Okumak da bir çözüm… Güzel Türkçemiz ile yazılmış kitaplar okumak, sözcük hazinemizi genişletmek bizi başka dilden sözcük kullanmaktan uzaklaştırır. Bugün adeta kendi dilimizin bir parçasıymış gibi kullanılan yabancı kökenli sözcükler bizleri etkisi altına almış bulunuyor. Bunların örnekleri günlük yaşamın her anında karşımıza çıkabilecek şekilde yaygınlaştı. “Maksimum” yabancı bir sözcük, Türkçe karşılığı doruk noktasıdır. Yabancı dilden bize gelen sözcüklerden bazıları da “efor”, “duble”, “star” gibi sözcükler.

Geçenlerde bir arkadaşım ‘Herkesin doğru bildiği yanlışlar’ demek olan  “Galat-ı Meşhurlar”ın ne olduklarını örnekleriyle bana söyledi. Mesela hepimizin doğru sanıp söylediğimiz yanlış kelimelerin asılları şöyle imiş:

Evraklar: evrak zaten çoğul bir kelimeymiş (varak (dosya veya sayfa) ifadesinin çoğulu). Aynı şekilde evliyalar, evlatlar da çoğul bir kelimedir. Tekil kullanmakta fayda var.

Kısa kes Aydın havası olsun: Doğrusu kısa kes aydın abası olsun

Su uyur düşman uyumaz: Doğrusu sü uyur düşman uyumaz. (sü: asker)

Enikonu: Doğrusu önü sonu -Eninde sonunda: Önünde sonunda

Muhattap: Doğrusu muhatap- Namahrem: Doğrusu mahrem. Namahrem kelimesini mahrem anlamında kullanırız. Ancak - na ön eki olumsuzluk anlamı verir ve namahrem mahrem olmayan anlamına geliyor.

Dil farkındalığı açısından dil konusunda bilinçlenmeliyiz. Dilin hayatımızdaki önemi ve bir ulusun dili olmadan var olamayacağını ise asla unutulmamalıyız.


Ozan Derviş

UNUTMAYALIM SEÇİM GERİDE KALDI

01-05-2019 Yorum yok. 1333
Makbule İnaç

Bahar Ayının Müjdecisi HIDRELLEZ

01-05-2019 Yorum yok. 655
Taner Mert "Mert Beykozlu"

Hiç Düşündük mü?..

01-05-2019 Yorum yok. 472
Hacı Arıcı

RAHMET AYI RAMAZANA GİRERKEN

01-05-2019 Yorum yok. 602
Zeynep Küçük

Bakla ve Gül Kokusu

01-05-2019 1 yorum. 453
Tekin Toklucu "Ters Köşe"

OTİZM ve FARKINDALIK

01-05-2019 Yorum yok. 627
Yaprak Akın

İyi Niyet...

01-05-2019 Yorum yok. 427
Asiye Çakır

DÜRÜSTMÜSÜNÜZ?

01-05-2019 Yorum yok. 1204
Çiğdem Topatan

SANAT EĞİTİMİNİN ÇOCUK GELİŞİMİNE ETKİSİ

27-03-2019 Yorum yok. 986
Ergin Tüfekçi

Sevgili Beykoz

02-03-2019 Yorum yok. 1155