TÜRK CAM SANATI VE BEYKOZ İŞLERİ

30-01-2019 1259 Yorum yok. Yorum Ekle

Sevgili okurlar bu ayki yazımda sizlere Beykoz için önemi büyük olan Türk cam sanatı ve Beykoz cam işleri ile ilgili bir araştırmamı paylaşacağım. Gelecek aylarda da Beykoz ve Cam sanatı ile ilgili araştırma ve makaleler paylaşmaya çalışacağım.

Cam ve uygarlık birbirine çok bağlı olmuştur. İnsanlık ilerledikçe cam daha önemli ve daha vazgeçilmez elemanlardan biri haline gelmiştir. Türklerin Anadolu'da cam sanayiinin gelişmesine büyük yardımları dokunmuştur.  Bilhassa Artuklular la Selçuklular zamanında vücuda getirilen eserler kayda değerdir.

Osmanlı devrine gelince yerli iş gruplarında yüzyıllar boyunca yapılan çeşitli cam eşya maddi ihtiyaçları karşılamak hususunda Türk işçisinin zekâ ve kabiliyeti ile ortaya koymuştur. Müzelerde ve özel koleksiyonlarda Osmanlı devrine ait pek çok eşya bulunmaktadır.

İstanbul, Türkiye cam sanayisinin merkezi halinde bulunuyordu. İstanbul'da cam imaline en elverişli, ince ve beyaz renkte kum Yedikule'ye "yarım merhale" mesafede Kum Boğazı’ndan çıkarılmakta idi. Hatta bu kum dışarıya da gönderiliyordu.

XIX. yüzyıl, Türk camcılığının, güzel eserler veren birkaç teşebbüs ve başarının vücut bulduğu son bir parıltı devridir. Bu devre Beykoz camlarının yapıldığı dönemdir. İstanbul'da çok orijinal ve mahalli karakterde cam eşya yapan atölyelerin meydana çıktığı görülür. Bunların ilki, Boğaziçi'nin Anadolu kıyısındaki Beykoz civarında bir Mevlevi dervişi olan Mehmet Dede tarafından kurulmuştur.

Beykoz işleri içinde görülen çeşitler şunlardır: Ayaklı ve ayaksız şekiller, kapaklı bardak, kandil, kapaklı kâse, lale danlık, sürahi, çeşmi bülbül, karlık, gümüş kapaklı mantara, fincan ve tabağı, vb.

Topkapı Sarayı'nda ehlî-i hiref denilen kırk beş kadar sanat erbabı arasında camgeran denilen cam yapıcıları da bulunurdu. Bunların başında bulunanlara sercamger denilmekte idi. İstanbul Bostancı Ocağı'nın çeşitli kolları arasında yer alan 'camcılar ocağı' sarayın ve saraya bağlı bina ve tesislerin camlarını takmak vazifesi ile mükellefti.

Sultan Selim zamanında, Mehmet Dede isminde bir Mevlevi, İtalya'da öğrenip gelerek burada açtığı bir destigahta cam ve billur mamulatından bir hayli sanat eserleri meydana getirmiştir. Bunlardan yaldızlı billur kâseler, sahanlar, bardaklar ve şişeler yapmıştır. Bunlara Beykoz namı vermiştir.

Beykoz'da kristal, cam ve opal camdan çeşitli eşya yapılmıştır. Bunların renk ve cinsleri az çok belli ise de çeşit ve şekilleri kesinlikle saptanabilmiş değildir. Beykozların renksiz saydam camdan ya da renksiz kristalden yapılmış olanlarının, renkli opal camlardan daha eski oldukları söylenir.

Kaynak: Türk Cam Sanatı ve Beykoz İşleri, Fuat Bayramoğlu, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Ozan Derviş

ESNAFLIK KÜLTÜRÜMÜZ TARİHE Mİ KARIŞIYOR

25-11-2019 Yorum yok. 1196
Neyir Erkan Şişman

ÖĞRETMENİM CANIM BENİM

25-11-2019 Yorum yok. 945
Tuncay Ünde

SANMAK…

25-11-2019 Yorum yok. 924
Makbule İnaç

Ben Bir TEGV'liyim,

25-11-2019 Yorum yok. 791
Cüneyt Pulant

BÜYÜK BEYKOZ

25-11-2019 Yorum yok. 980
Hacı Arıcı

YIRTIK ELBİSEDEN KALP HAZİNEDARLIĞINA

25-11-2019 Yorum yok. 896
Osman Topuz

Sanatkâra Bakış

25-11-2019 Yorum yok. 782
Adem Öztürk "Beykoz Sevdalısı"

İstanbul’un en şirin ilçesi

25-11-2019 Yorum yok. 666
Tekin Toklucu "Ters Köşe"

UEFA YAPTIRIMLARI VE BİZ

25-11-2019 Yorum yok. 697

KUTSAL ÖĞRETMENLİK MESLEĞİ

25-11-2019 Yorum yok. 752
Yaprak Akın

BAŞARI

25-11-2019 Yorum yok. 815
Çiğdem Topatan

Kyzikos...

28-10-2019 Yorum yok. 711
Bilal Karabacak

Beykoz’da etkinlikler arka arkaya gerçekleşiyor

28-10-2019 Yorum yok. 792
Asiye Çakır

YARIN DEĞİL BUGÜN

28-10-2019 Yorum yok. 1683
Zeynep Küçük

Spor ve Çocuk

05-08-2019 Yorum yok. 1444