Zimem (Veresiye) Defteri

02-07-2016 1783 Yorum yok. Yorum Ekle

Eskiden ne güzel adetlerimiz varmış sosyal ve insani yönü çok güçlü olan Osmanlıda Zimem denen borçluların borçlarının yazılı olduğu defter anlamındaki “Veresiye defteri” varmış. Toplumu tutkal misal bir arada tutan değerlerden biriymiş. Atalarımız, bir elin verdiğini diğer elin bilmemesi lazım sözü, sanki ekonominin temel dinamiklerinden olan Osmanlı İmparatorluğu zamanındaki “Veresiye (Zimem)” defteri için söylenmiş.

Bugün halen

 Anadolu da ve yerel bölgelerde olduğu gibi eskiden Osmanlı da da maddi sıkıntı çeken vatandaş esnafa veresiye yazdırarak evin günlük ihtiyaçlarını karşılarlarmış.

 Günümüzdeki bankaların kartlı sistemleri, taksitli satış ve tüketici kredisinin yükünü o gün esnaf “Veresiye defteri” ile çekermiş.

Yani

 ihtiyacı olan ve elinde nakit parası olmayan vatandaşlar mahallenin esnafından alış verişini yapar dükkan sahibi de alacaklarını daha sonra ödenmek üzere “Veresiye defteri” ‘ne yazardı.Eline para geçen borçlu da en kısa sürede borcunu öderdi.

“Veresiye defteri” ‘nin sosyal yardımlaşmaya vesile olduğu bir başka yön ise bu uygulamanın zekata dönüştüğü yerdi.

 Özellikle ramazan ayında zekat verecek durumda olan varlıklı vatandaş, farklı, tanımadığı bir semtin ilk dükkana girererek dükkancıya borç sorar, sonra altın kesesini bakkalın söylediği tutarı kadar ona uzatır ve -Sil o kişinin borçlarını Allah kabul etsin- der dükkandan ayrılırmış.

Böylece sosyal ve insani olan bu olay sonrasında, ne borcu ödeyen kimin borcunu ödediğini bilir, nede borçlu kişi borcunu kimin ödediğini bilirmiş. Zekat sahipleri de tuttuğu defterciğe, kime hangi niyetle ne kadar para verdiklerini kaydedermiş.

Hikayenin özü ise bu sosyal dayanışma yöntemi ile ne zengin yardım yaptığı kişi karşısında gurur yapar, ne de fakir kişi borçlu olmanın minneti ile yaşamak zorunda kalırmış. Tabiri caizse zenginin malı züğürdün çenesini yorarmış sözüne de gerek kalmazmış.

 Bu olayı günümüzde de devam ettirebilsek keşke. En azından, atlamamamız gereken zekat ibadetini de el verdiğince maddi imkanlar ölçüsünde yerine getirebilmeliyiz. Zekat, islamın 5 şartından biridir. Zekat vermek malı azaltmaz. Aksine zekat, toplumsal dengeyi koruyan, fakirin hakkı, malı temizleyip çoğaltan bir ibadettir. Ağacı nasıl budarsak, nasıl tomurcuklanıp çoğalırsa, zekat ta öyle olup malı artırır. Genellikle de Ramazan ayı içinde verilir.

Günümüzde de rastladığım kadarıyla duyarlı zenginlerimiz ya da iş adamlarımızın bir zekat defteri olur, oraya verdikleri zekatları yazar, böylece vermesi icap eden zekat miktarlarını belirleyerek, eksikliğe düşmeden hesaplarını yaparlar. Allah hayırhahlıkta yarışan insanlarımızın sayısını artırsın.

Bütün yaşanan olumsuzluklara rağmen ve inat, ülkemiz ve tüm inananların bayramını kutlar, bir çocuk gülümsemesinin herşeye bedel olduğu bayram günlerini hayırla ihya edebilmeyi , daha güçlü olup milletçe kenetlenmeyi, geleceğimizin barış dolu günler getirmesini Allah’tan dilerim.


Ozan Derviş

Ne Alaka Ozan Diyeceksiniz

16-04-2018 Yorum yok. 1368
Neyir Erkan Şişman

İP KÜTÜPHANESİ

16-04-2018 Yorum yok. 945

DEĞERLERİMİZ NEREYE GİDİYOR

16-04-2018 Yorum yok. 1356
Makbule İnaç

Bahar Beykoz’a Gelince

16-04-2018 Yorum yok. 1216
Taner Mert "Mert Beykozlu"

Ateşle Suyun Aşkı

16-04-2018 Yorum yok. 727
Tekin Toklucu "Ters Köşe"

İNSANIMIZA VE YAPILANLARA SAYGI

09-03-2018 Yorum yok. 704

SÜRÜCÜLER

06-03-2018 Yorum yok. 759
Asiye Çakır

TAKLİDİ YAPILAMAZ...

06-03-2018 Yorum yok. 1367
Yaprak Akın

BİZİM OKUL MACERALARIMIZ

06-03-2018 Yorum yok. 687
Adem Öztürk "Beykoz Sevdalısı"

Rusya ne yapmak istiyor

06-03-2018 Yorum yok. 964
İsmail Akyel

Gıda Terörü – İlaç Lobileri

25-01-2018 Yorum yok. 1565
Zeynep Küçük

Ahir Zaman

25-01-2018 Yorum yok. 2078
Füsun Sökmez "Al Yazmanın Sesi"

SEVGİLİYİ UĞURLARKEN

30-12-2017 Yorum yok. 2329
Gülay Demirel "Konuk Yazar"

ÇOCUKLAR HEPİMİZİN

20-12-2017 Yorum yok. 3972
Ergin Tüfekçi

Uzun bir aradan sonra

28-08-2017 Yorum yok. 3456
Cüneyt Pulant

ÜLKEM İÇİN YENİ BİR UMUT

28-08-2017 Yorum yok. 2657