TÜRK CAM SANATI VE BEYKOZ İŞLERİ

30-01-2019 1582 Yorum yok. Yorum Ekle

Sevgili okurlar bu ayki yazımda sizlere Beykoz için önemi büyük olan Türk cam sanatı ve Beykoz cam işleri ile ilgili bir araştırmamı paylaşacağım. Gelecek aylarda da Beykoz ve Cam sanatı ile ilgili araştırma ve makaleler paylaşmaya çalışacağım.

Cam ve uygarlık birbirine çok bağlı olmuştur. İnsanlık ilerledikçe cam daha önemli ve daha vazgeçilmez elemanlardan biri haline gelmiştir. Türklerin Anadolu'da cam sanayiinin gelişmesine büyük yardımları dokunmuştur.  Bilhassa Artuklular la Selçuklular zamanında vücuda getirilen eserler kayda değerdir.

Osmanlı devrine gelince yerli iş gruplarında yüzyıllar boyunca yapılan çeşitli cam eşya maddi ihtiyaçları karşılamak hususunda Türk işçisinin zekâ ve kabiliyeti ile ortaya koymuştur. Müzelerde ve özel koleksiyonlarda Osmanlı devrine ait pek çok eşya bulunmaktadır.

İstanbul, Türkiye cam sanayisinin merkezi halinde bulunuyordu. İstanbul'da cam imaline en elverişli, ince ve beyaz renkte kum Yedikule'ye "yarım merhale" mesafede Kum Boğazı’ndan çıkarılmakta idi. Hatta bu kum dışarıya da gönderiliyordu.

XIX. yüzyıl, Türk camcılığının, güzel eserler veren birkaç teşebbüs ve başarının vücut bulduğu son bir parıltı devridir. Bu devre Beykoz camlarının yapıldığı dönemdir. İstanbul'da çok orijinal ve mahalli karakterde cam eşya yapan atölyelerin meydana çıktığı görülür. Bunların ilki, Boğaziçi'nin Anadolu kıyısındaki Beykoz civarında bir Mevlevi dervişi olan Mehmet Dede tarafından kurulmuştur.

Beykoz işleri içinde görülen çeşitler şunlardır: Ayaklı ve ayaksız şekiller, kapaklı bardak, kandil, kapaklı kâse, lale danlık, sürahi, çeşmi bülbül, karlık, gümüş kapaklı mantara, fincan ve tabağı, vb.

Topkapı Sarayı'nda ehlî-i hiref denilen kırk beş kadar sanat erbabı arasında camgeran denilen cam yapıcıları da bulunurdu. Bunların başında bulunanlara sercamger denilmekte idi. İstanbul Bostancı Ocağı'nın çeşitli kolları arasında yer alan 'camcılar ocağı' sarayın ve saraya bağlı bina ve tesislerin camlarını takmak vazifesi ile mükellefti.

Sultan Selim zamanında, Mehmet Dede isminde bir Mevlevi, İtalya'da öğrenip gelerek burada açtığı bir destigahta cam ve billur mamulatından bir hayli sanat eserleri meydana getirmiştir. Bunlardan yaldızlı billur kâseler, sahanlar, bardaklar ve şişeler yapmıştır. Bunlara Beykoz namı vermiştir.

Beykoz'da kristal, cam ve opal camdan çeşitli eşya yapılmıştır. Bunların renk ve cinsleri az çok belli ise de çeşit ve şekilleri kesinlikle saptanabilmiş değildir. Beykozların renksiz saydam camdan ya da renksiz kristalden yapılmış olanlarının, renkli opal camlardan daha eski oldukları söylenir.

Kaynak: Türk Cam Sanatı ve Beykoz İşleri, Fuat Bayramoğlu, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları

Ozan Derviş

Korona Bitsin, Sosyal Mesafe Kalsın…

25-05-2020 Yorum yok. 2227
Neyir Erkan Şişman

BARDAK DOLU MU BOŞ MU?

25-05-2020 Yorum yok. 1513
Hacı Arıcı

ŞEYTANI TANIYOR MUYUZ?

25-05-2020 Yorum yok. 1865

Yeni Stil Yaşam

25-05-2020 Yorum yok. 985
Tekin Toklucu "Ters Köşe"

ZOR AMA İMKÂNSIZ DEĞİL

25-05-2020 Yorum yok. 662
Cüneyt Pulant

SAYGIMIZI KAYBETMEDEN!

25-05-2020 Yorum yok. 525
Tuncay Ünde

BALIK HAFIZALI VİCDANLAR!..

25-05-2020 Yorum yok. 681
Makbule İnaç

65 YAŞ ve üzeri mi dediniz... ?

25-05-2020 Yorum yok. 678
Osman Topuz

Ümidimizi Yitirmeyelim

25-05-2020 Yorum yok. 719
Yaprak Akın

İSTANBUL’DA KÖY MİSALİ BİR YAŞAM !

25-05-2020 Yorum yok. 582
Asiye Çakır

DEĞİŞEN DÜNYADA BİZ…

25-05-2020 Yorum yok. 2225
Bilal Karabacak

Özledim

01-05-2020 Yorum yok. 722

YENİ DÜNYA DÜZENİ

26-04-2020 Yorum yok. 1767
Adem Öztürk "Beykoz Sevdalısı"

İki Akrep Arasında Türkiye

27-02-2020 Yorum yok. 5322
Çiğdem Topatan

Kyzikos...

28-10-2019 Yorum yok. 1633
Zeynep Küçük

Spor ve Çocuk

05-08-2019 1 yorum. 8720