İLLÂ EDEP, İLLÂ EDEP

27-11-2021 652 Yorum yok. Yorum Ekle


Asr-ı Saadet’ten itibaren İslâm devletleri eğitim programlarında edebi temel esas almışlardır. Aileler de bebeklikten itibaren çocuklarına “edepli olmayı” öğretmişlerdir. Müslüman ailelerin yetiştirdikleri çocuklarda, kız olsun, erkek olsun “edepli olmak” esastır. Aslında eğitimde üç sene yalnızca İslâm’ın emrettiği edep, âdâb-ı muaşeret, temel dinî bilgiler öğretilmeli, ondan sonra eğitim ihtiyarî olmalıdır.

Ecdadımız edebe o kadar çok ehemmiyet vermekteydi ki, “Edep ya hu” yazılı levhayı evinin en itibarlı yerine asarlardı. Kısaca ecdadımız için edep başa taç idi. Bir kadının da en değerli ziyneti, edebi, hayâsı idi…

Son zamanlarda edep bilmez, adap bilmez, ar perdesi çatlamış öyle insanlar gördüm ki; Dilime hayranı olduğum, hoşgörüsüne özendiğim Yunus Emre'nin yıllar önce ezberlediğim sözleri dolandı. İşte o muhteşem sözler;

 “Gezdim Halep ile Şam’ı

Eyledim ilim talep,

Meğer ilim bir hiçmiş

İllâ edep, illâ edep;

Girdim ilim meclisine,

Eyledim kıldım talep,

Dediler ilim geride,

İlla edep illa edep."

Kendime hep; Yunus Emre'nin o derin hoş görüsünü, edebini, adabını örnek almaya çalıştım.

Edep nedir sizce?

“Edep, bir toplumda örf, adet ve kural halini almış iyi tutum ve davranışlar veya bunları kazandıran bilgi anlamında kullanılan terimdir. Terbiye, kavlen, fiilen insanlara lütuf ile muamele etmek, güzel ahlâk, usluluk, hayâ, sünnete uygun hareket etmek demektir.

Edep, nefsini tanıyıp haddini bilmektir.

Edep, kul olduğunu anlayıp, Yüce Mevlâ’ya yönelmektir.

Edep, kibri kırıp tevazuya sarılmaktır.

Edep, fani dünyayı tanıyıp, boş davaları bırakmaktır.

Edep, Cenab-ı Hakk’ın ve varlıkların haklarını güzel korumaktır.

Edep, hayâlı ve vefalı olmaktır.

Edep, pişman olunacak şeyleri yapmamaktır.

Kısaca edep, güzel ahlâktır.

İnsanoğlu eğer edepten yoksun ise, o insan, insan değildir. Zira insanoğlu ve hayvan arasındaki fark edeptir. Aç gözlerini bak, Allah kelâmı olan Kuran ayet, ayet edeptir. "Akıldan sordum: İman nedir?

Akıl kalp kulağıma cevap verdi: İman edeptir"!

“Eğer adem oğlunun edebi yoksa adem değildir. İnsan ile hayvan arasındaki fark edeptir. Göz gezdir ve Allah’ın kelamına “Kur’an’a” ayet ayet tamamına bak, Kur’anın anlamı edeptir.” “Eğer şeytanı ayaklarınızın altında görmek istiyorsanız gözünüzü açın ve biliniz ki şeytanın katili edeptir.”

-Mevlânâ-

“Ahlakın en mükemmeli, edebin en üstünü, Din’de edeptir. Dinde yücelmek, Allah’ın emirlerine itaat edip, Peygamberimizin edeplerini bilmek ve uymak ile mümkündür.”

-İmam Gazali-

"O çok merhametli Allah'ın (has) kulları onlardır ki, yeryüzünde tevazu ile yürürler ve cahil kimseler kendilerine laf attığı zaman (incitmeksizin) "selam" derler (geçerler)."

(Furkân Sûresi - 63)

Son söz olarak; Allah kötüye de, iyiye de edep versin. Çünkü günümüzde çok ihtiyaç var...

"Güzeli Güzel Yapan Edep'tir...

Edep İse Güzeli Sevmeye Sebeptir..."

24 Kasım öğretmenler gününde;tüm öğretmenlerimizin gününü kutlar,hayattta olmayanlara Allah’tan rahmet,olanlara ise sağlık sıhhat uzun hayırlı ömürler dilerim.

Selam ve dua ile…

Yaprak Akın

2022 YILINA DOĞRU

27-12-2021 Yorum yok. 661
Ozan Derviş

YENİ YILA KENDİME KISMİ FORMAT ATARAK GİRECEĞİM

21-12-2021 Yorum yok. 2007
Neyir Erkan Şişman

NORMALLEŞİYOR MUYUZ?

21-12-2021 Yorum yok. 1370
Tuncay Ünde

TANRI BİLE BATIRAMAZ!..

21-12-2021 Yorum yok. 928
Arzu Gülcan "Konuk Yazar"

ŞİDDETSİZ YARINLARA

21-12-2021 Yorum yok. 994
Osman Topuz

Umut...

21-12-2021 Yorum yok. 1195
Cüneyt Pulant

Olmaz Olsun

21-12-2021 Yorum yok. 1781
Tekin Toklucu "Ters Köşe"

EN GÜZEL MESLEK…!

21-12-2021 Yorum yok. 1203
Hacı Arıcı

EN KIYMETLİ SERMAYE ÖMÜR

21-12-2021 Yorum yok. 1001
Asiye Çakır

Denge

21-12-2021 Yorum yok. 1286

VAKİT TASARRUF VAKDİ

27-11-2021 Yorum yok. 620
Makbule İnaç

Sanatsal bir yakarış

27-06-2021 Yorum yok. 1306